FARM Center

𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧 (𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 𝑠𝑝.) hay còn gọi là 𝐋𝐚𝐧 𝐆𝐚̂́𝐦, cây 𝐊𝐢𝐦 𝐂𝐮̛𝐨̛𝐧𝐠 thuộc họ 𝐋𝐚𝐧 (𝑂𝑟𝑐ℎ𝑖𝑑𝑎𝑐𝑒𝑎𝑒) và phân họ cùng tên (𝑂𝑟𝑐ℎ𝑖𝑑𝑎𝑐𝑒𝑎𝑒). Cái tên "𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧" hay "𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐇𝐨𝐚̀𝐧" bắt nguồn từ những đường gân rất đẹp trên phiến lá của các loài lan này (gân ánh kim tuyến).
𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧 gồm bốn chi: 𝐿𝑢𝑑𝑖𝑠𝑖𝑎, 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠, 𝐺𝑜𝑜𝑑𝑦𝑒𝑟𝑎, 𝑀𝑎𝑐𝑜𝑑𝑒𝑠 và trên 50 loài khác nhau. Trong đó chi 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 có số loài phong phú nhất (30 - 40 loài), một số loài có giá trị dược liệu cao và được thương mại cao nhiều thế giới hiện nay như 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 𝑓𝑜𝑟𝑚𝑜𝑠𝑎𝑛𝑢𝑠 Hayata, 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 𝑠𝑒𝑡𝑎𝑐𝑒𝑢𝑠 Blume, 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 𝑟𝑜𝑥𝑏𝑢𝑟𝑔ℎ𝑖𝑖 Lind.

𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧 là cây thân thảo, mọc ở đất, có thân rễ mọc dài, thân trên rất mọng nước và có nhiều lông mềm, mang 2-4 lá mọc xòe sát đất. Lá hình trứng, gần tròn ở gốc, chóp hơi nhọn và có mũi ngắn, cỡ 3-4 x 2-3cm, có màu khác nhau với mạng gân thường nhạt hơn (màu lục sẫm với mạng gân màu lục nhạt hay màu nâu, đỏ với mạng gân màu vàng, lục hay hồng). Cuống lá dài 2-3cm. Cụm hoa dài 10-15cm, mang 4-10 hoa mọc thưa. Lá bắc hình trứng, chóp nhọn, dài 8-10mm, màu hồng. Hoa thường màu trắng, dài 2,5-3cm. Các mảnh bao hoa dài khoảng 6mm, môi dài đến 1,5cm, ở mỗi bên gốc mang 6-8 dải hẹp, chóp phiến rộng chẻ hai sâu, hốc chứa mật dài 7mm, bầu dài 1,3cm, màu lục, có nhiều lông mềm.

Y học hiện đại đã phân tích và xác định được 𝑨𝒏𝒐𝒆𝒄𝒕𝒐𝒄𝒉𝒊𝒍𝒖𝒔 chứa các thành phần hoạt chất có dược tính cực kì quan trọng bao gồm: 𝐅𝐥𝐚𝐯𝐨𝐧𝐨𝐢𝐝 (quercetin, isorhamnetin), 𝐬𝐭𝐞𝐫𝐨𝐢𝐝 (24 ~ isopropenyl cholesterol, sterol, ergosrol, stigmasterol, campesterol, sitosterol β-), 𝐭𝐫𝐢𝐞𝐫𝐩𝐞𝐧𝐨𝐢𝐝𝐬 (friedelin, axit succinic, axit coumaric, axit ferulic, daocosterol, axit palmitic, axit aleanolic, axit bearberry) và đ𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 (Polysaccharides 13,32%, Oligosacharides 11,24%, đường đơn 9,73%), 𝐚𝐥𝐤𝐚𝐥𝐨𝐢𝐝, 𝐠𝐥𝐲𝐜𝐨𝐬𝐢𝐝𝐞 ti.m mạ.ch, 𝐞𝐬𝐭𝐞, 𝐭𝐚𝐮𝐫𝐢𝐧𝐞, 𝐚𝐱𝐢𝐭 𝐚𝐦𝐢𝐧, 𝐧𝐠𝐮𝐲𝐞̂𝐧 𝐭𝐨̂́ 𝐯𝐢 𝐥𝐮̛𝐨̛̣𝐧𝐠 và 𝐜𝐚́𝐜 𝐥𝐨𝐚̣𝐢 𝐤𝐡𝐨𝐚́𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐚̂́𝐭 khác.

Thành phần 𝐏𝐨𝐥𝐲𝐬𝐚𝐜𝐜𝐡𝐚𝐫𝐢𝐝𝐞, 𝐭𝐚𝐮𝐫𝐢𝐧𝐞, 𝐚𝐱𝐢𝐭 𝐚𝐦𝐢𝐧, đ𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐭𝐨̂́𝐭 và 𝐜𝐚́𝐜 𝐤𝐡𝐨𝐚́𝐧𝐠 đ𝐚 𝐯𝐢 𝐥𝐮̛𝐨̛̣𝐧𝐠 có trong 𝑨𝒏𝒐𝒆𝒄𝒕𝒐𝒄𝒉𝒊𝒍𝒖𝒔 còn cao hơn cả loài nhân sâm mọc hoang dã nên còn được xưng tụng là 𝐍𝐚𝐦 𝐓𝐫𝐮̀𝐧𝐠 𝐓𝐡𝐚̉𝐨.
Các 𝐏𝐡𝐲𝐭𝐨𝐜𝐡𝐞𝐦𝐢𝐜𝐚𝐥 gồm 𝐟𝐥𝐚𝐯𝐨𝐧𝐨𝐢𝐝 𝐠𝐥𝐲𝐜𝐨𝐬𝐢𝐝𝐞𝐬 𝐤𝐢𝐬𝐞𝐧𝐨𝐧𝐞 từ 𝑨𝒏𝒐𝒆𝒄𝒕𝒐𝒄𝒉𝒊𝒍𝒖𝒔 chống gốc tự do mạnh gấp 5 lần hợp chất 𝐂𝐚𝐭𝐞𝐜𝐡𝐢𝐧 (𝗰𝗵𝗮̂́𝘁 𝗰𝗵𝗼̂́𝗻𝗴 𝗼̂𝘅𝘆 𝗵𝗼́𝗮 𝗘𝗚𝗖𝗚 𝗻𝗼̂̉𝗶 𝘁𝗶𝗲̂́𝗻𝗴 𝗰𝘂̉𝗮 𝘁𝗿𝗮̀ 𝘅𝗮𝗻𝗵).
Các hoạt chất sinh học của 𝑨𝒏𝒐𝒆𝒄𝒕𝒐𝒄𝒉𝒊𝒍𝒖𝒔 cũng bảo vệ phân cắt sợi DNA bởi siêu gốc tự do 𝐡𝐲𝐝𝐫𝐨𝐱𝐲𝐥 𝐎𝐇- gây đột biến tế bào (nguyên nhân chính gây bệ.nh tật, đặc biệt là 𝐮.𝐧𝐠 𝐭.𝐡𝐮̛) mạnh gấp 6 lần so với nhân sâm.

𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧 là một trong những cây dược liệu quý tại Việt Nam và trên thế giới do tác dụng dược lý đa dạng và giá trị kinh tế cao. Theo Đ𝐨̂𝐧𝐠 𝐲, 𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧 tươi hoặc khô đun sôi trong nước và lấy nước uống dùng điều trị đ𝐚𝐮 𝐧𝐠.𝐮̛̣𝐜 và đ𝐚𝐮 𝐛𝐮̣.𝐧𝐠, 𝐛𝐞̣̂.𝐧𝐡 𝐭𝐢.𝐞̂̉.𝐮 đ𝐮̛.𝐨̛̀𝐧𝐠, 𝐯𝐢𝐞̂.𝐦 𝐭𝐡.𝐚̣̂𝐧, 𝐬.𝐨̂́𝐭, 𝐭𝐚̆𝐧𝐠 𝐡𝐮.𝐲.𝐞̂́𝐭 𝐚́.𝐩, 𝐥𝐢𝐞̣̂.𝐭 𝐝𝐮̛.𝐨̛𝐧𝐠, 𝐫𝐨̂́𝐢 𝐥𝐨𝐚̣𝐧 𝐠.𝐚𝐧, 𝐥𝐚́ 𝐥𝐚́.𝐜𝐡 và đ.𝐚𝐮 𝐩𝐡.𝐞̂́ 𝐦𝐚̣𝐜.

𝐋𝐚𝐧 𝐊𝐢𝐦 𝐓𝐮𝐲𝐞̂́𝐧 tươi được áp dụng bên ngoài như là một loại thảo mộc điều trị rắ.n c.ắn. Ở Malaysia, những cây khác thuộc chi 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 được dùng để trị la.o ph.ổi. Ở Đài Loan và Trung Quốc chi 𝐴𝑛𝑜𝑒𝑐𝑡𝑜𝑐ℎ𝑖𝑙𝑢𝑠 thường được gọi là “𝑱𝒆𝒘𝒆𝒍 𝑶𝒓𝒄𝒉𝒊𝒅𝒔” và “𝑲𝒊𝒏𝒈 𝒐𝒇 𝑴𝒆𝒅𝒊𝒄𝒊𝒏𝒆” vì những tán lá đẹp và tác dụng dược lý của loài cây trong chi này.

----------------------------------------------------
FARM CENTER - GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN - GIÁ TRỊ TỐI ƯU

TƯƠNG QUAN HẤP THU DINH DƯỠNG GIỮA RỄ VÀ LÁ
Mối tương quan giữa rễ và lá trong hấp thu dinh dưỡng rất chặt, theo 2 dạng:
𝟏. 𝐃𝐚̣𝐧𝐠 𝐭𝐮̛𝐨̛𝐧𝐠 𝐪𝐮𝐚𝐧 𝐤𝐢́𝐜𝐡 𝐭𝐡𝐢́𝐜𝐡
🌱 Rễ nằm dưới đất ngoài chức năng giữ cây vững chắc thì còn chức năng hút nước, hút dinh dưỡng cung cấp lên phần thân lá bên trên. Đây là cơ chế về dinh dưỡng.
🌱 Thân, lá quang hợp tạo ra năng lượng, hoặc các sản phẩm của quang hợp để cung cấp lại cho bộ rễ.
𝟐. 𝐃𝐚̣𝐧𝐠 𝐭𝐮̛𝐨̛𝐧𝐠 𝐪𝐮𝐚𝐧 𝐡𝐨́𝐜 𝐦𝐨̂𝐧
🌱 Bộ rễ tạo các Cytokinin có tác dụng kích thích cho phần thân thân ở trên trẻ hoá và phát triển tốt.
🌱 Bộ phận bên trên (thân, lá) tạo ra các auxin/giberelin chuyển xuống dưới rễ tạo thành bộ phận rễ mới.
⚠ Ngoài ra còn một mối tương quan nữa là mối tương quan ức chế: Chồi đỉnh sinh ra các chất ức chế sự phát triển của các chồi nách hoặc các chồi bên dưới, khiến các chúng không phát triển được, thay vì vượt chồi ngọn.

Nguồn: Tài liệu nông nghiệp
----------------------------------------------------
FARM CENTER - GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN - GIÁ TRỊ TỐI ƯU