TheLEADER

Thời còn gắn bó với các quỹ đầu tư mạo hiểm như CyberAgent Ventures và Do Ventures, ông Duy Nguyễn, nay là nhà sáng lập Công ty CP Thương mại LIT coi tăng trưởng đơn thuần là câu chuyện doanh thu.

Nhưng khi trở thành người thực tiếp vận hành, ông nhận ra, tăng trưởng không còn là một chiều mà là sự cân bằng giữa doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền và quan trọng hơn cả là chất lượng của tăng trưởng. Cụ thể, tăng trưởng đó có tự nhiên không, có khả năng giữ chân khách hàng không và có lặp lại được không.

Ông cũng nhận ra, nếu chiến thuật tăng trưởng (tactic) được lập nhằm thắng một trận đánh thì một cỗ máy tăng trưởng (growth engine) là thứ sẽ giúp startup thắng cả cuộc chiến.

Ở giai đoạn sớm, startup buộc phải thắng vài trận nhỏ để hiểu cuộc chơi, hiểu đối thủ, hiểu thị trường. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, startup sẽ mãi ở trạng thái “đánh trận”, và càng đánh sẽ càng mệt. Hệ thống tăng trưởng là nền tảng giúp startup chuyển từ tăng trưởng dựa vào nỗ lực sang tăng trưởng dựa trên hệ thống, qua đó đạt được sự phát triển có cấu trúc và bài bản.

Trên thực tế, ông Duy cùng đội ngũ đã lựa chọn sản phẩm theo một cách rất chiến lược. Ngay từ đầu, họ tiến hành khảo sát và chấm điểm kỹ lưỡng các yếu tố như thị trường, biên lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh, rồi mới quyết định đầu tư nguồn lực.

Cụ thể, ông chọn phát triển kênh phân phối cho một thương hiệu chăm sóc da đến từ Thái Lan, sau quá trình tìm hiểu kỹ về sản phẩm được xây dựng bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu. Ông theo đuổi hướng đi lấy sản phẩm làm trung tâm thay vì dựa vào tiếp thị, với niềm tin rằng nếu chất lượng đủ tốt để thuyết phục khách hàng mua lần đầu, thì tỷ lệ quay lại sẽ tự nhiên ở mức cao.

Nên dùng loại vốn nào, khi nào, gọi vốn từ ai, với điều khoản gì và cho mục tiêu kinh doanh nào là 5 câu hỏi làm nên chiến lược cấu trúc vốn cho startup.

Gọi vốn là một thuật ngữ được nhắc đến nhiều khi nói về startup và thường được nhìn nhận như một cột mốc quan trọng. Nhưng càng đi cùng nhiều nhà sáng lập, bà Hoàng Thị Kim Dung, Giám đốc quốc gia của Genesia Ventures tại Việt Nam lại nhận ra rằng gọi vốn không phải là chiến thắng.

“Gọi vốn đúng, dùng vốn đúng, giữ được quyền chủ động và xây dựng được một doanh nghiệp mạnh hơn sau mỗi quyết định về vốn mới là điều đáng theo đuổi”, bà Dung nhận định.

Với bà Dung, gọi vốn chỉ là một công cụ. Nếu dùng sai công cụ, ở sai thời điểm, với sai người, startup vừa không thể đi nhanh hơn, vừa có thể đánh mất rất nhiều quyền lựa chọn quan trọng trong tương lai.

Chia sẻ tại Orbit Workshop, ông Nguyễn Hòa Chung, Giám đốc điều hành khối Đầu tư tư nhân và ngân hàng đầu tư tại Công ty CP Chứng khoán Thiên Việt cho rằng trước khi hỏi làm sao để gọi được vốn, các nhà sáng lập cần trả lời năm câu hỏi được bà Dung đã tóm gọn trong công thức "4W1H": vì sao cần gọi, gọi loại vốn gì, gọi từ ai, cấu trúc như thế nào và khi nào thì nên gọi hoặc không nên gọi.

Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng với CTCP Tập đoàn VNG khi ghi nhận lợi nhuận dương từ hoạt động kinh doanh sau nhiều năm liên tục đầu tư mở rộng. Cụ thể, lợi nhuận VNG đã chuyển từ lỗ 286 tỷ đồng sang lãi 57 tỷ đồng năm ngoái.

Biên lợi nhuận của VNG cũng được cải thiện từ 3% lên 8%, với doanh thu hợp nhất đạt 10.894 tỷ đồng, tương đương mức tăng trưởng 17%. Song song với hiệu quả kinh doanh, VNG đã đóng góp 1.392 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, nằm trong nhóm 30 doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam.

"Ngay từ những ngày đầu, VNG đã luôn kiên định với hướng đi đúng đắn trong một thời gian đủ dài", ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG nói tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026.

Khi một doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, hoặc dự án vận hành thuận lợi, nhà quản trị dễ có cảm giác rằng họ đã tìm ra công thức thành công. Niềm tin này dẫn đến hệ quả là họ tự tin mọi quyết định sau này cũng sẽ đúng. Thực tế, đây là một trạng thái tâm lý chủ quan, thường xuất hiện khi các chỉ số kinh doanh đang ở mức tốt.

Dịch bệnh Covid-19 vừa qua là một ví dụ điển hình về "bộ lọc" đối với các doanh nghiệp, nhất là các startup chưa chuẩn bị kỹ về nền tảng. Nhiều đơn vị phải dừng hoạt động ngay khi dịch bùng phát, số khác cố gắng cầm cự một thời gian rồi cũng phải rời bỏ thị trường.